فیروزه از گذشته به دلیل داشتن رنگ آبی زیبا و درخشش چشمگیرش به سنگی شادی آور مشهور بوده است و خواص بسیار دارد . رنگ خالص آبی در فیروزه بسیار کمیاب ، و به همین دلیل نوع صاف و صیغلی آن بسیار با ارزش و گران است .

تارِيخچه کشف معادن فیروزه در ایران به حدود هفت هزار سال پيش می رسد . در عهد باستان . دو سنگ فیروزه و لاجورد بسیار قیمتی و مهم به شمار می رفتند ؛ چنان که هنگام تقسیم غنایم نسبت به طلا در اولویت قرار می گرفتند ؛ و همواره جزو ذخایر با ارزش و مهم پادشاهان بوده اند .

فیروزه ایران که معادن اصلی آن در شمال شرقی کشور واقع شده ، بهترین و زیباترین نوع این سنگ در دنیا قلمداد می شود و هر نوع فیروزه مرغوب را فیروزه ایران ( Persian Turquoise ) می گویند . اصولا" فیروزه را در دنیا به نام ایران می شناسند و در نمایشگاه های جواهر نیز ، این سنگ را سمبل کشور ما می دانند .

فیروزه به صورت توده های فشرده و یا قلوه سنگ از معادن استخراج می شود و مهمترین معادن آن در افغانستان ، شرق استرالیا ، ایالات متحده امریکا ، مصر ، آمریکای جنوبی ، بعضی مناطق آسیای مرکزی و حتی چین یافت می شود .

در معادن فیروزه رگه های سیاهرنگی در فیروزه ها وجود دارد که اصطلاحا" به این سنگ ها فیروزه شجری گفته می شود .

در بازار ایران دو نوع فیروزه پرطرفدار است ؛ فیروزه نیشابور که بهترین نوع و گران قیمت ترین فیروزه در دنیا محسوب می شود . و فیروزه دامغان که کیفیت پایین تری دارد . یکی از معروف ترین معادن فیروزه در دنیا در خراسان قرار گرفته و به همین علت این استان ، به خصوص شهر مشهد ، مرکز تلاش و معاملات عمده فیروزه در جهان است ؛ به طوری که مقدار زیادی از فیروزه استخراجی در معادن دیگر کشور ها در مشهد تراش می دهند و از آن جا به دیگر بازارهای جهانی وارد می کنند . فیروزه هایی که در مشهد تراش داده می شوند به نام فیروزه خراسانی مشهورند.

گفتنی است ، یکی از دیدنی ترین مراکز فیروزه دنیا آستان قدس رضوی است و در مکان های مختلف آن فیروزه های نادر به چشم می خورد .

در موزه جواهرات ملی ایران در بانک مرکزی ، انواع جواهرات ساخته شده از فیروزه با قدمت های متفاوت و در اندازه های نادر وجود دارد که در دنیا کم نظیر است .

در فرهنگ دینی ما در احادیث و روایات مختلف ، داشتن فیروزه بسیار توصیه شده است . جالب است بدانید در گذشته اعتقاد بر این بود که هر که با خود فیروزه داشته باشد بر دیگران پیروز خواهد شد ؛ بر این اساس نام اصلی این سنگ پیروزه بوده و بعدها به فیروزه تبدیل شده است .

این کانی که به رنگ آبی ، از روشن تا تیره است ، در اثر حرارت تغییر رنگ می دهد و به رنگ سبز مات در می آيد . نگین فیروزه در نتیجه تابش نور خورشید تبخیر می شود و تغییر رنگ می دهد . رنگ فیروزه در تماس با مواد شیمیایی و حتی آرایشی نیز تغییر می کند و جلای آن از بین می رود .

بنابراین توصیه می شود هنگام استفاده از مواد آرایشی و یا استحمام و شست و شو ، جواهرات دارای فیروزه در معرض این مواد قرار نگیرند.

زمرد گوهری زیبا ، همرنگ طبیعت و رنگ زندگی

در فرهنگ های مختلف ،اعتقادات متفاوتی درباره زمرد وجود دارد و انسان ها خواص جادویی و حیرت آوری برای آن متصور بوده اند .

در یونان باستان زیور آلات نقش بسیار بزرگی به عنوان سمبل قدرت ، سلامتی و ثروت داشتند و معتقد بودند که اگر شخصی قطعه ای زمرد زیر زبان خود داشته باشد از دید مخفی می ماند ؛ به علاوه ، دارنده زمرد را صاحب ثروت ، رفاه و قدرت های ما فوق طبیعی می دانستند .

مصریان باستان در دهان مرده زمرد قرار می دادند تا در آن دنیا بهتر تکلم کند و نیز معتقد بودند این سنگ باعث باروری می شود . همچنین برای درمان چشم از آن استفاده می کردند . در بعضی جوامع معتقد بوده اند که زمرد باعث تقویت حافظه و دور کردن ارواح خبیث و نیز تقویت عشق می شود .

اولین معادن زمرد در عصر باستان و در جنوب مصر کشف شده که در مقایسه با زمردهای امروزی کیفیت پایین تری داشته است . امروزه مهم ترین معدن زمرد جهان در کشور کلمبیا قرار دارد که از قرن شانزدهم به بعد ، از آن استخراج می شود . بیش از آن نیز به وسیله مردم بومی آن یعنی قوم (( اینکا )) بهره برداری می شده است . یکی از معادنی که زمرد مرغوب با کیفیت عالی از آن استخراج می شود معدن موزو ( MUZO ) است که زمرد شفاف با رنگ سبز سیر دارد .

دیگر معدن معروف زمرد در کلمبیا ، شیور ( CHIVOR ) است که استخراج از آن چند قرن است ادامه دارد .

دیگر معادن مهم زمرد در برزیل ، پاکستان ، افغانستان ، روسیه ، زامبیا، استرالیا ، ماداگاسکار ، تانزانیا ، هندوستان و اتریش قرار دارند.

رنگ سبز زمرد در مقابل نور طبیعی یا نور مصنوعی و یا حرارت تغییر ناپذیر است . البته حرارت های بسیار بالا آن را دگرگون می کند . بلورهای زمرد ناخالصی های متعددی از قبیل گاز ، مایعات و حباب دارند که هر چه این ناخالصی ها بیشتر باشند ، زمرد مات و کدر تر خواهد بود . البته اکثر زمردها ناخالصی دارند که جواهر فروشان اصطلاحا" به آن (( یخ )) می گویند .

یکی از راه های تشخیص زمرد اصل از زمرد بدلی و ساختگی ، همین ناخالصی ها است .

زمرد با آن که سختی بالایی دارد ، گوهری بسیار ترد و شکننده است و مراقبت وِژه می خواهد . در مقابل اسیدها مقاوم است و در برابر مواد شوینده مثل آب گرم و صابون مشکلی ندارد . اما در مقابل حرارت امکان ترک خوردن آن هست .

توصیه می شود برای تمیز و تعمیر کردن جواهرات ساخته شده با زمرد، به متخصص مورد اعتماد مراجعه کنید . 

این گوهر زيبا را مظهر پاکی ، و ظرافت می دانند و بشر از چندین هزار سال پیش آن را می شناخته است . بسیاری از افراد همراه داشتن مروارید را برای خود لازم می دانند و آن را سرچشمه شانس و نیکبختی خویش به حساب می آورند .

علت این اعتقاد  به محل تولید و  پیدایش این گوهر ، یعنی آب ،  بر  می گردد.  مروارید جزو سنگ ها نیست ، اما در گروه  گوهرها قرار دارد .

مروارید به رنگ های کرم ، طلایی ، نقره ای ، نقره ای مایل به سفید ، سفید متمایل به صورتی ، و نیز به رنگ های طوسی و مشکی وجود دارد . یک دانه مروارید یا یک رشته مروارید وقتی ارزش و قیمت دارد که گوهر ، صافی و درخشش طبیعی داشته باشد .

اعراب و هندوها از گذشته های دور شیفته مروارید بوده اند و بر طبق روایات اعتقاد داشتند که این گوهر از قطرات شبنم که شب هنگام از آسمان به دریا فرو می ریزد و در دل صدف ها جای می گیرد ، به وجود می آید . هندوها بر این باور بوده اند که همراه مروارید بخت بلند هم به آدمی روی می آورد ، به همین دلیل به نو عروسان مروارید هدیه می دهند .

عمر مروارید 100 تا 150 سال است . در گذشته فقط در سواحل دریاهای آب گرم یافت می شد که بدون شک مهمترین آن خلیج فارس بوده است. بحرین یکی از مراکز خرید و فروش مروارید بوده است . هم اکنون به دلیل پرورش انبوه در دیگر مناطق دنیا در این مناطق ، تولید ، صید و پرورش مروارید رونق کمتری دارد . امروزه بیشتر مروارید ها از سواحل ژاپن ، چین ، هندوستان و مرواریدهای درشت که بصورت گلابی یا گرد با طیف رنگی بسیار وجود دارند ، از سواحل استرالیا و هائیتی وارد بازارها می شوند .

اشاره می شود ، از اواخر قرن نوزدهم ، صنعت پرورش مروارید در ژاپن پایه گذاری شد و از سال 1920 مروارید های پرورشی به صورت انبوه وارد بازارهای بین المللی شد . برای تهیه این نوع مروارید روی صدف جراحی انجام می شود و عضو تشکیل دهنده مروارید را جایگزین می کنند .

سپس طی یک تا دو سال مروارید در درون صدف تشکیل می شود . مروارید را براساس شش معیار ارززیابی می کنند : لایه صدفی ؛ گوهر ؛ رنگ ؛ شکل ؛ اندازه ؛ بی نقص بودن .

لایه مروارید بستگی به زمان وجود مروارید در درون صدف دارد و هر چه این لایه ضخیم تر باشد ، ارزش مروارید بیشتر خواهد شد . این لایه ها در اصطلاح عامیانه به چند پوست بودن مشهور است ؛ برای مثال می گویند سه پوست ، یا یک پوست ، که منظور ضخامت لایه است .

منظور از گوهر مروارید درخشش آن است که باید مات و کدر نباشد . مرغوب ترین رنگ مروارید ، سفید و سفید مایل به صورتی است ، چون با رنگ پوست اکثر انسان ها متناسب است . بهترین شکل آن نیز کروی است و هر چه مروارید گردتر و درشت تر باشد گرانبهاتر است مایعات اسیدی ، لوازم آرایش ، عطر و اسپری مو چون حاوی مواد اسیدی و الکل هستند ، برای دوام و شفافیت مروارید زیانبار هستند.

گوهری به رنگ آبی روشن تا تیره و سمبل صلح  و رنگ تسکین دهنده و نوازشگر چشم

یاقوت کبود سمبل واقعیت ، وفاداری ، عقل و تفکر است چنانکه گاه آن را « سبک خردمندان » نیز می نامند .

معادن مهم این سنگ در کشورهای استرالیا ، سری لانکا ، تایلند ، برمه ، کامبوج ، کشمیر، کنیا، نانزانیا ، افغانستان و ماداگاسکار است .

دو معدن مهم در تایلند که شهرت جهانی دارند . عبارتند از معدن چانتابوری (CHANTABURI) و کان جان بوری ، که چانتابوری محل عمده معاملات سنگ یاقوت است . به علاوه از قدیم معادن یاقوت کبود کشمیر نیز در دنیا شهره بوده است . زیرا انواع یاقوت استخراجی از این منطقه رنگ و جلای بسیار زیبا و مرغوبیت خاصی دارند . یاقوت های درشت و مرغوت بسیار کمیابند و بعضی از انواع ان شهرت جهانی دارند ، از جمله « ستاره هند » با وزن 536 قیراط در موزه علوم طبیعی نیویورک « ستاره آسیا » به وزن 330 قیراط و « ستاره نیمه شب»  به وزن 116 قیراط که در آمریکا در موزه نگهداری می شوند .

همچنین دو نگین یاقوت کبود به نام های « ادوارد » و « استوارت » در تاج پادشاهی انگلستان وجود دارد که از یاقوت های معروف هستند .

یاقوت کبود خواص مهمی دارد : از جمله این که برای آرام کردن عصبانیت و تسکین اعصاب موثر است . اگر گردن اویزی از یاقوت مرغوب ساخته شود . به دارنده آن آرامش و ذهنی فعال خواهد داد . این سنگ اثرات درمانی بسیار دارد . اصولاً انواع گوهرهای طبیعی جزو پاک ترین و خالص ترین بلورها هستند و به طبع دارای انرژی ذخیره شده فراوان که هر کدام در شرایط  خاص از طریق این انرژی ها اثرات درمانی فراوان دارند .

به تازگی با رواج طلای سفید ، استفاده از یاقوت کبود در ساخت انواع زیور آلات ، به خصوص گردن آویز متداول شده است .

ساخت انواع حلقه های نامزدی با یاقوت کبود از اوایل قرن بیستم باب شده که هنوز هم ( مخصوصاً در اروپا ) مورد علاقه خانم ها به ویژه دخترخانم ها است .

در قدیم الماس را منشاء شجاعت و دلیری و نیز طلسم خوشبختی می دانستند . از پودر الماس هم به عنوان دارو استفاده می کرده اند . الماس یکی از گرانبهاترین سنگ های روی کره زمین است که از فراوان ترین عنصر موجود ( یعنی کربن ) ساخته شده و سخت ترین ماده را تشکیل می دهد .

بلورهای الماس از چهل و پنج میلیون سال پیش ، در اعماق زمین بر اثر آتشفشان ها در شرایط فشار بسیار بالا و درجه حرارت زیاد از کربن خالص با درجه 95/99 درصد تشکیا شده اند .

الماس را به دلیل درخشش و تلالو بسیار زیاد آن در قرون و اعصار گذشته برای تزیین مجسمه ها و بت ها استفاده می کرده اند و درباره این سنگ زیبا افسانه ها ، داستان ها و فیلم های بسیاری ساخته اند

در تاریخ ، الماس را منشاء بسیاری از جنگ و ستیزها می دانند . .

هندوستان تا اواخر قرن هفدهم تنها کشور تولید کننده الماس بوده است . الماس از قرن پانزدهم وارد اروپا شد و تراش های مختلفی طی سالیان روی آن صورت گرفت ، تا قرن بیستم که تراش الماس به صورت امروزی ( تراش استاندارد ) توسط جواهر تراشان بزرگ ابداع شد ؛ که اندازه ها و ابعاد مشخصی دارد .

با پیدا شدن الماس ، آن هم به صورت اتفاقی در اواخر قرن نوزدهم در آفریقای جنوبی ، تجارت الماس از همین نقطه آغاز شد . جز آفریقای جنوبی ، در کشورهای زامبیا و زیمباوه نیز معادن متعدد الماس کشف شد و با استخراج این سنگ ، کمپانی های بسیاری وارد این بازار شدند .

از طرفی الماس های تولیدی در برزیل ، استرالیا و روسیه هم وارد بازار می شدند که این کمپانی ها را وادار کرد جهت کنترل الماس ، به لحاظ تولید فروش و قیمت در جهان ، سندیکایی تشکیل دهند . به این ترتیب سازمانی تاسیس شد به نام C.S.O  که یک سیستم حاکم بر کنترل بازار الماس در جهان است .

شرکت های بزرگی که زیر نظر این سازمان هستند و الماس های استخراجی را در اختیار دارند . این شرکت ها به صورت حساب شده توسط افرادی در مراکز بورس الماس های تولیدی را توزیع و از آن جا به مراکز  تراش  دهنده  پخش می کنند .  مراکز عمده  فروش الماس راف   ( RAF ) کشورهای انگلیس ، سوئیس و آفریقای جنوبی است .

( واژه راف به کلیه بلورهای استخراجی از معادن اتلاق می شود . در حقیقت راف ، سنگ تراش داده نشده است . )

مراکز عمده تراش الماس بلژیک ، هلند ، بمبئی ، ژوهانسبورک ، نیویورک ، بانکوک ، فلسطین اشغالی ، چین و روسیه است .

رنگ های موجود الماس عبارت است از سفید ، سفید کمی متمایل به آبی ، سفید متمایل به زرد کم رنگ و زرد . کمیاب ترین رنگ الماس سبز و قرمز است .

از نظر علم جواهر شناسی ، رنگ سفید در الماس بهترین رنگ است و هر چه به طرف زردی و تیرگی پیش برود سنگ نامرغوب محسوب می شود . الماسهایی که رنگ هایی مانند زرد طلایی ، صورتی یا سبز دارند ، قیمت های متداول در مورد آنها صدق نمی کند و تابع قیمت های استثنایی است . این سنگ ها بسیار گرانبها و طالب آن کلکسیونرها هستند .

طلا فلزی نرم ، براق و زرد رنگ است ، شايد بتوان گفت طلا زيباترین ، چکش خور ترین و قابل انعطاف ترین فلز شناخته شده در جهان است . در واقع یک انس طلا را می توان با چکش کاری به یک ورقه ی 20 متر مربعی تبدیل کرد .

از آنجا که طلا بسیار نرم است برای اینکه استحکام لازم را بیابد از آلیاژهایی  استفاده می شود که عبارتند از : مس ، نقره ، نیکل ، پالاديوم و برای استحکام بیشتر از فلز روی ، تا اکسيژن هوا را جذب کرده و از اکسید شدن مس و نقره جلوگيری نماید .

طلا نمادی برای پاکی ، ارزش ، سلطنت و مخصوصا" نقشه هایی که ترکیبی از این ویژگی ها باشد ، است .

طلای سفید 

طلای سفید که از این روزها بیشترین خواهان و علاقه مند را دارد از ترکیب شمش طلا ، نیکل ، پالاديوم ، نقره و روی ساخته می شود و از نظر قیمت هیچ فرقی با طلای زرد ندارد ، فقط اجرت طلای سفید به دلیل ترکیبات بالا بیشتر از طلای زرد است .

بسیاری به اشتباه تصور می کنند طلای سفید همان پلاتین است که کاملا" اشتباه است . این دو عنصر کاملا" جدا از هم می باشند .

مقایسه طلای سفید و پلاتین

پلاتین سنگین تر از طلای سفید می باشد .

پلاتین از طلا کمیاب تر است و از این رو گرانبها تر از طلا می باشد .

پلاتین نسبت به طلای سفید مقاومت بیشتری د ر مقابل کدر شدگی دارا می باشد .

پلاتین به طور طبیعی سفید بوده و درخشندگی و لومینانس بیشتری از طلای سفید دارد .

1. تاج‌(CROWN) كه‌ قسمت‌ بالای‌ برلیان‌ است.

2. لبه‌ فارسی؛(GIRDLE) لبه‌ جدا كننده‌ قسمت‌ تاج‌ از پاویلیون.

3. پاویلیون؛(PAVILION) قسمت‌ پایین‌ برلیان.

4. كیولت(CULET) قسمت‌ انتهای‌ برلیان‌ كه‌ تیز است.

امروزه‌ با پیشرفت‌ تكنولوژی، شبه ‌الماس‌هایی‌ ساخته‌ شده‌ كه‌ افراد عادی‌ قادر به‌ تشخیص‌ آن‌ نیستند و ممكن‌ است‌ اشخاص‌ سودجو آنها را به‌ جای‌ الماس‌ به‌ مصرف‌ كنندگان‌ بفروشند. بدترین‌ نوع‌ آن‌ الماس‌ سوار شده‌ روی‌ پایه‌ است‌ كه‌ عدم‌ امكان‌ اندازه‌ گیری‌ وزن‌ مخصوص‌ باعث‌ عدم‌ تشخیص‌ درست‌ آن‌ می ‌شود.

یكی‌ از راه‌های‌ ساده‌ تشخیص‌ برلیان‌ اصل‌ و شبه‌ برلیان‌ ، اندازه‌ گیری‌ ضریب‌ شكست‌ نور به‌ وسیله‌ دستگاه‌ است. یكی‌ از شبه‌ الماس‌ ها زیركن (ZIRCON) نام‌ دارد كه‌ یك‌ كانی‌ طبیعی‌ است‌ به ‌رنگ‌ بلور الماس؛ و دیگری‌ موسونایت (MOISSONITE) است‌ كه‌ در سال‌ 1997 میلادی‌ ساخته‌ شده‌ و از نظر وزن‌ مخصوص‌ و ضریب‌ شكست‌ نور بسیار به‌ الماس‌ نزدیك‌ است.